|
Spaanse Wijnen
Spanje is wat betreft zijn oppervlakte aan wijngaarden het grootste wijnland van Europa (1,6 miljoen ha), maar qua productie zijn Italië en Frankrijk groter. De totale productie bedraagt zo'n 37 miljoen hectoliter. Deze verhoudingsgewijs geringe opbrengst wordt veroorzaakt doordat grote delen van het land bijzonder droog zijn en doordat de wijnstokken vaak zeer ver uit elkaar staan. Op de Spaanse wijngaarden vindt men maar liefst meer dan honderd druivenrassen. Verreweg de meeste daarvan zijn inheems. Ofschoon Spanje - afgezien van sherry - vooral bekend lijkt te zijn om zijn rode wijnen is een witte druif er toch de meest aangeplante. Dit is de airén. Hij is te vinden op bijna 500.000 ha wijngaard en is daarmee het meest aangeplante druivenras ter wereld. Andere belangrijke witte druiven zijn: palomino, pedro ximénez en moscatel. Belangrijke blauwe rassen zijn: garnacha tinta, tempranillo en graciano. Begrippen als 'grand cru' en dergelijke kent men in Spanje niet. Wel
kent men in zeker opzicht een klassering. In veel gebieden kent men wijnen met de aanduidingen 'vino
de crianza', 'reserva' en 'gran reserva'. Deze aanduidingen staan voor
een bepaalde periode van lagering in de kelder van de bodega. Cava
DO Condado de Huelva DO Wijngebied ten noordwesten van het Sherry-gebied en bekend om zijn (al dan niet versterkte) sherry-achtige wijnen. De wijnen zijn wat lichter dan sherry's en eenvoudiger van aard. Jerez-Xérès-Sherry DO Jerez is het wijngebied waar sherry wordt verbouwd.
Het woord Sherry is de Engelse naam voor Jerez. Jerez ligt in het uiterste zuidwesten van Spanje niet ver
van Gibraltar. In het Sherry-gebied worden verschillende druivenrassen
verbouwd. De allerbelangrijkste is de palomino fino. Voor de vervaardiging van sherry verwerkt men de druiven eerst gewoon
tot wijn. Later versterkt men de wijn met wijnalcohol tot een percentage
tussen 15,5 en 18%. Hoofdtypen sherry Er zijn nogal wat verschillende sherry-typen. Dit
is onder meer te danken aan de 'flor del vino'. Dit is een soort gist,
die in enkele delen van de wereld van nature voorkomt: onder meer in
het Sherrygebied en in Montilla-Moriles. Flor
del vino bevindt zich op de druivenschillen en komt tijdens het persen
van de druiven in de most. Ook in de lucht zweven voortdurend de sporen
van de flor. De
gist vormt een vlies op de wijn in het vat. De florlaag heeft verscheidene
effecten. Hij voorkomt oxidatie van de wijn en (ook zeer belangrijk)
hij voorkomt, dat azijnbacteriën de wijn kunnen infecteren. Ook krijgen de wijnen onder invloed
van de flor een aparte, lichte amandelsmaak. Het wonderlijke
bij de flor-vorming is, dat deze in het ene vat wel plaats heeft, maar
in het andere soms niet. Ook al betreft het precies dezelfde wijn van
precies dezelfde oogst en zijn ook alle andere omstandigheden precies
gelijk! Hoe dit kan is nog altijd een raadsel. Het al dan niet optreden van flor-vorming bepaalt in belangrijke
mate de smaak en dus het type van de sherry. We
kunnen de sherry's daardoor in twee hoofdsoorten indelen:
Alle andere typeringen, die u op etiketten kunt tegen komen, betreffen
dus altijd varianten op één van die twee hoofdtypen. Solera-systeem De zeer specifieke wijze van rijping en menging
van sherry-wijnen noemt men het solera-systeem. Men laat de sherry rijpen
in bodega's, enorme bovengrondse kelders. In deze bodega's liggen de
eikenhouten vaten met sherry in lagen op elkaar. De
onderste laag vaten noemt men de solera (afgeleid van 'suelo' = 'grond').
De vaten die op de (vaten van de) solera liggen zijn de criadera's.
Criar
betekent: opvoeden. Het gaat dus om de vaten waarin de jonge wijn wordt
'opgevoed', m.a.w. ligt te rijpen. Het doel van het solera-systeem is jaar na jaar een sherry-type te verkrijgen
dat steeds gelijk van smaak is. Dus of u nu een sherry van een bepaald
type en van een bepaald huis dit jaar koopt of over vier jaar, de smaak
zal van beide gelijk zijn. Dit kan men bereiken door de wijnen van vele
verschillende jaargangen (die alle hun eigen karakteristieken hebben)
massaal te vermengen. En dat is wat er in het solera-systeem dan ook
gebeurt. Men gaat als volgt te werk. Men neemt voor de verkoop van de sherry uitsluitend wijn
uit de onderste laag vaten van de solera. Dit zijn
de oudste sherry's. Men neemt meestal slechts maximaal éénderde deel
uit het vat. Er blijft dus tweederde deel oude wijn in achter. Men vult
het vat op met wijn uit de eerste criadera, dus uit de vaten die op
de solera liggen. Hiervan heeft men dus slechts weer éénderde nodig.
De eerste criadera vult men vervolgens
aan met wijn uit de tweede criadera, enzovoort. U
ziet: de jongere en oudere wijnen worden op die manier voortdurend met
elkaar vermengd. Gemiddeld verblijft een fino - dit even als voorbeeld - tot maar liefst
12 jaar in het solera-systeem en wordt vlak voor het bottelen pas op
een sterkte van minimaal 15,5% gebracht. Typen sherry Er bestaan, zoals gezegd, twee hoofdtypen sherry,
welke als volgt nader kunnen worden onderverdeeld: Fino's
en afgeleiden daarvan:
Alle andere sherry-aanduidingen die u kent zijn fantasiebenamingen. Dergelijke
sherry's zijn vaak samengesteld uit verschillende soorten. Bijvoorbeeld
een cream-sherry kan zijn gemaakt van een oloroso waaraan zeer zoete
wijn uit het Sherry-gebied is toegevoegd. Aanduidingen als medium-dry, pale, dry, enzovoort, die u veelvuldig op etiketten ziet, geven slechts het smaaktype weer. Montilla-Moriles DO Montilla-Moriles produceert sherry-achtige wijnen
van hoofdzakelijk pedro ximénez-druiven en van een gemiddeld zeer hoog
niveau. Ze worden niet met alcohol versterkt, maar hebben een natuurlijk
alcoholpercentage van 14 tot 20 procent. Voor de lagering van de wijnen past men het solera-systeem (zie Sherry) toe. Men kent Montilla's in typen (met bijbehorende benamingen) die veel overeenkomsten vertonen met Sherry. Navarra DO Navarra in noordelijk Spanje is een flink gebied.
De belangrijkste druivenrassen zijn
de blauwe tempranillo, garnacha en graciano en de witte mazuela en macabeo
(ook viura genoemd). Navarra staat vooral bekend als producent van droge rosé (rosado). Deze wijnen kunnen heel verdienstelijk zijn, maar een aantal rode is eigenlijk interessanter. Zeker is dat het geval als de tempranillo de hoofdmoot vormt van de gebruikte druiven. Men produceert ook witte wijnen, tegenwoordig vooral moderne, dus droog, licht en fruitig. In het algemeen gesproken zijn de wijnen van Navarra (ook de rode) soepel en daardoor reeds jong drinkbaar. Rioja DOC Een
van Spanje's beroemdste, beste en ook grootste wijngebieden. Rioja heeft
als eerste (en tot nu toe enige) wijngebied in 1991 de hogere status
van Denominación de Origen Calificada verkregen. Het gebied ligt in het noorden van het land. Als blauwe druivenrassen teelt men
vooral de tempranillo en de garnacha en verder nog de graciano en de
mazuelo. Het belangrijkste witte druivenras is de viura. Men
onderscheidt in de Rioja drie districten:
Men produceert naast rode ook goede, droge rosé's en witte wijnen. Somontano Somontano
betekent 'aan de voet van de bergen'. Die bergen zijn in dit geval de Pyreneeën.
Somontano ligt dan ook in noordelijk Spanje, in een zeer dun bevolkt
gebied. De afgelopen jaren is de aard van de wijnbouw er door allerlei moderniseringen sterk veranderd. Er zijn veel Franse druivenrassen (o.a chardonnay, cabernet-sauvignon en merlot) aangeplant. Men produceert er fris-fruitige witte en rosé-wijnen en elegante rode. Het gemiddelde niveau is hoog. Valdepeñas DO Valdepeñas is een omvangrijk wijngebied ten zuiden van La Mancha. Men verbouwt er voornamelijk de witte airén en op de tweede plaats de blauwe cencibel (= tempranillo). De witte wijnen zijn droog, relatief licht en hebben een wat vlak boeket, maar een plezierige smaak. Ze bezitten weinig zuren en moeten dan ook jong worden gedronken. De krachtige rode wijnen met hun fruitige geur en soepele smaak zijn heel verdienstelijk.
|
